Belangenbehartiging
In schooljaar 24-25 sluiten we 15 protocollen af na onderhandelingen met de overheid en keuren we 21 adviezen van deVlaamse Onderwijsraad goed. Om tot een gedragen standpunt te komen, overleggen we op een aantal structurele overlegplatformen die OVSG organiseert: de directeurenplatforms voor verschillende onderwijsniveaus, het Brusselplatform of het stedenplatform. Het kenniscentrum onderbouwt het onderwerp met onderzoek en cijfers. Het bestuur van OVSG bepaalt het uiteindelijke standpunt dat de onderhandelaars meenemen naar de onderhandelingstafel. Ook in procescommunicatie wordt geïnvesteerd zodat besturen en onderwijsinstellingen weten wat er op hen afkomt.
01 Nieuwe minister, nieuwe lokale besturen
Na de Vlaamse verkiezingen gaat in het begin van dit schooljaar minister Zuhal Demir van start binnen het beleidsdomein onderwijs. We onderzoeken het Vlaams regeerakkoord, de beleidsnota onderwijs en andere beleidsnota’s om te weten te komen welke impact ze hebben op OVSG-onderwijs.
OVSG | Regeerakkoord en onderwijs: eerste reactie
Na de lokale verkiezingen op 13 oktober worden nieuwe lokale besturen gevormd. We investeren in contacten met de nieuwe schepenen zodat we korte communicatielijnen kunnen aanhouden.
OVSG ondersteunt schoolbesturen in het maken van een omgevingsanalyses, als basis voor een onderbouwd lokaal beleid. LOKANO blijft hierbij een waardevolle tool.
02 Basisonderwijs
Nieuwe minimumdoelen basisonderwijs
Al in de vorige legislatuur werkten ontwikkelcommissies aan nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs, maar de afronding van dat proces wordt doorgeschoven naar de nieuwe Vlaamse regering. Als minister Demir aantreedt, noemt ze dit meteen als een van haar prioriteiten.
In februari wordt een visienota door de Vlaamse regering goedgekeurd. OVSG ziet kansen in deze nota en zet volop mee de schouders onder de verdere ontwikkeling. Meteen vragen we ook dat scholen voldoende tijd krijgen om deze vernieuwing te implementeren.
In maart nodigt de minister van Onderwijs een delegatie uit naar Londen om scholen te bezoeken die werken met een kennisrijk curriculum. Die richting wil Vlaanderen ook uitgaan met de nieuwe minimumdoelen. Walentina Cools maakt deel uit van deze delegatie. Dankzij een kennisrijk curriculum, rust en structuur slagen deze leerlingen met een diverse achtergrond erin uitstekend te presteren.
Op 12 mei 2025 stelt minister Demir, samen met de commissie onder leiding van Daniël Muijs, de nieuwe minimumdoelen voor. Die zijn kennisrijk, specifiek, coherent en consistent, ambitieus én haalbaar.
Naar aanleiding van deze bekendmaking organiseren we een reeks informatieve webinars voor directies en leerkrachten. In totaal nemen 1721 geïnteresseerden deel.
De minister vraagt rechtstreeks advies aan OVSG over de visienota minimumdoelen. De visienota wordt besproken op verschillende fora (directeurenplatformen, VLOR, …). Daarnaast doen we een grootschalige bevraging, waaraan 708 directeurs, leerkrachten en zorgcoördinatoren deelnemen.
De verzamelde inzichten vormen de basis voor ons standpunt aan het kabinet. Ze bepalen ook mee onze tussenkomst tijdens de hoorzitting op 3 juli. De minimumdoelen worden goedgekeurd op 16 juli 2025.
OVSG | Nota minimumdoelen basisonderwijs goedgekeurd
OVSG | Wat kunnen we leren van Engeland?
OVSG | Minister en kerncommissie stellen minimumdoelen voor
OVSG | Leerkrachten positief over nieuwe minimumdoelen, mits haalbare randvoorwaarden
OVSG | Van start met minimumdoelen in het basisonderwijs
OVSG | minimumdoelen basisonderwijs uitgesteld
Doorgaande lijn
In april 2025 wordt het rapport ‘Doorgaande lijn’ opgeleverd. Dat is het resultaat van een proces van meer dan drie jaar waar OVSG, net zoals VVSG, deel van uitmaakte. Het doel is om de breuklijnen tussen kinderopvang en school weg te werken.
De stuurgroep doet een brede verkenning, haalt inspiratie halen uit pionierspraktijken, identificeert hindernissen en hefbomen en werkt een voor Vlaanderen werkbaar praktijkmodel van een Doorgaande Lijn uit. Het belangrijkste werk hierbij is het formuleren van beleidsadviezen. Het eindrapport bevat twaalf aanbevelingen in vier domeinen.
BOA-decreet
Het decreet Buitenschoolse Opvang en Activiteiten (BOA) daagt lokale besturen uit om een breed, kwalitatief en afgestemd aanbod voor kinderen en jongeren te realiseren, vóór en na schooltijd. Dat vraagt beleidsmatige keuzes, partnerschappen en een duidelijke visie. Vanaf 1 januari 2026 kunnen de lokale besturen die klaar zijn, starten. Alle besturen moeten hiermee van start gaan op 1 september 2026.
De belangrijkste doelstellingen van het BOA-decreet zijn: maximale ontplooiingskansen voor kinderen, de combinatie werk-gezin voor ouders mogelijk maken en een toegankelijke en sociale samenleving bevorderen.
Bij besturen leven er heel wat praktische vragen over hoe je een lokaal BOA-beleid kunt realiseren. OVSG informeert en begeleidt de besturen, na afstemming met VVSG. We adviseren ook over de optimale toepassing van sociale voordelen en de link met flankerend onderwijsbeleid. In samenwerking met de besturen en academies werken we een inspiratiedocument uit over de rol van het deeltijds kunstonderwijs in BOA.
We nemen deel aan het stakeholdersoverleg, op initiatief van het departement Opgroeien. Dit overleg geeft mee richting aan de implementatie van het decreet.
03 Secundair onderwijs
Versoepeling stageverplichting
Naar aanleiding van de verplichting van 18 halve dagen stage in de dubbele en arbeidsmarktfinaliteit kaart OVSG aan dat leerlingen uit het leerplichtonderwijs moeilijk een goede stageplaats vinden. Doordat de stage in het secundair onderwijs langer duurt, is er een tekort aan stageplaatsen. Zo kunnen niet alle leerlingen een plek vinden, omdat ze in concurrentie treden met studenten uit het hoger onderwijs. We vragen om een bijsturing. Op onze vraag is inmiddels de invulling van de stage versoepeld: een leerlingenstage, een praktijkles op verplaatsing, een observatieactiviteit op locatie of een bedrijfsbezoek.
Curriculumdossiers
OVSG bereidt samen met de overige onderwijsverstrekkers en in overleg met de betrokken sectoren de curriculumdossiers voor. Het gaat om studierichtingen waarvoor een nieuw curriculumdossier gemaakt moet worden of die aangepast moeten worden omwille van een nieuwe samenstelling van het structuuronderdeel, een update van de beroepskwalificatie(s), toevoeging van duaal leren of een aanpassing van de werkplekcomponent van duaal leren. We herwerken ook de curriculumdossiers voor de zevende leerjaren, gericht op instroom op de arbeidsmarkt.
HBO5 basisverpleegkunde
De omvorming van de HBO5 opleiding verpleegkunde naar het graduaat basisverpleegkunde vraagt een aanpassing van de schoolsoftware, die voordien afgestemd was op de werking van het secundair onderwijs. OVSG neemt samen met de andere onderwijsverstrekkers het initiatief om de softwareleveranciers in structureel overleg samen te brengen met de administratieve diensten van de overheid. Via een gecoördineerde aanpak maken we duidelijke afspraken over de verbinding met Discimus en over de technische aanpassingen van de software om de nieuwe structuur van de opleiding in te bouwen.
Meewerken aan Vlor-adviezen
We werken mee aan heel wat adviezen van de Vlaamse Onderwijsraad.
- OVSG neemt het voorzitterschap op bij de opmaak van het advies op eigen initiatief van de Vlaamse Onderwijsraad over onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers. De Vlor ziet het onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers als een eerste stap in een langer integratieproces. De huidige doelstellingen zijn te beperkt en leggen te veel nadruk op taalverwerving. Ook andere vaardigheden, kennis, attitudes en het welbevinden van leerlingen moeten aandacht krijgen. De Vlor vraagt een Vlaams kader dat maatwerk mogelijk maakt, afgestemd op de lokale context en individuele noden.
- OVSG werkt mee aan het advies Boost voor de B-stroom. Uit een brede bevraging van leerlingen, ouders en personeel blijkt dat er nood is aan meer capaciteit, waardering en ondersteuning voor deze onderwijsvorm. De Vlaamse Onderwijsraad pleit voor centrale monitoring, een positiever imago en meer structurele, multidisciplinaire ondersteuning op schoolniveau. Zo moeten alle leerlingen – en zeker de meest kwetsbare – maximale kansen krijgen om hun talenten te ontwikkelen en een diploma te behalen.
- We schrijven mee aan het advies van de Vlaamse Onderwijsraad over de opname van specifieke eindtermen in het toetsbereik van de Vlaamse toetsen. Sinds 2024 moeten scholen Vlaamse toetsen afnemen in het basis- en secundair onderwijs voor Nederlands en wiskunde. De regering breidt het toetsbereik uit met specifieke eindtermen op het einde van de derde graad secundair. Er wordt ingegaan op onze vraag om de al verworven eindtermen van de tweede graad uit te sluiten, om overbelasting van leerlingen en leraren te vermijden.
- OVSG geeft input in het advies over de OBPWO-themazetting voor 2025, met focus op leerprestaties, leerwinst, verklarende factoren en het gebruik van (digitale) leermiddelen. De thema’s hebben als doel de onderwijskwaliteit te versterken, vooral in het basis- en secundair onderwijs. De Vlaamse Onderwijsraad waardeert het vervolg van het onderwijskundig onderzoek, maar we betreuren dat andere onderwijsniveaus, zoals het volwassenen- en deeltijds kunstonderwijs, niet opgenomen zijn. Alle thema’s worden getoetst aan de gebruikelijke criteria: pertinentie, focus, ruimte en haalbaarheid.
- OVSG adviseert en ondersteunt de stedelijke en gemeentelijke secundaire scholen bij de programmatiedossiers gewoon secundair onderwijs, duaal leren en buitengewoon onderwijs. We schrijven ook mee aan de Vlor-adviezen over de programmaties voor schooljaar 2025-26.
Belangenbehartiging voor unieke richtingen
Binnen het OVSG-aanbod voor secundair onderwijs hebben we een aantal ‘unieke richtingen’ die nergens anders in Vlaanderen of Brussel worden aangeboden. Die richtingen hebben soms specifieke noden, die we van dichtbij ondersteunen.
- We volgen de vraag op van de diamantsector en secundaire school de Stemstroom in Antwerpen om de beroepskwalificaties en structuuronderdelen voor diamant te updaten. Dit resulteert in een hervorming in de matrix: het aanbod verhuist van het domein kunst en creatie naar het domein STEM en er komt een nieuw 7de leerjaar ‘diamantbewerker fantasieslijpen’.
- Omwille van het unieke karakter van de opleiding is er voor leerlingen van de Koninklijke Balletschool Antwerpen geen leerlingennorm. De vereisten zijn te hoog om aan een grote groep leerlingen te komen. Dat voordeel wordt nu in de regelgeving doorgetrokken voor wanneer de school een 7de specialisatiejaar wil inrichten.
04 Levenslang leren: Deeltijds kunstonderwijs en volwassenenonderwijs
Advies over geletterdheid
OVSG geeft mee input in het advies over geletterdheid. De PIAAC-resultaten tonen aan dat de kloof tussen toppresteerders en laagpresteerders in geletterdheidsvaardigheden in Vlaanderen significant is toegenomen tegenover 2012. We kunnen niet accepteren dat de kloof tussen hoog- en laaggeletterden groot blijft of zelfs nog toeneemt en vragen om daar een doortastend beleid voor uit te werken.
Regelgeving DKO en volwassenenonderwijs
- Het volwassenenonderwijs wordt geconfronteerd met een aanpassing van de inschrijvingsgelden. OVSG voert mee de onderhandelingen, geeft een protocol van niet-akkoord en schrijft mee aan het advies van de Vlaamse Onderwijsraad ‘Hoger inschrijvingsgeld zet levenslang leren onder druk’ waarin de impact van de ingreep wordt geduid.
OVSG | Leren is geen hobby: centra voor volwassenenonderwijs noodzakelijk voor levenslang leren - We verdedigen de belangen van de OVSG-centra voor volwassenenonderwijs in de verdeling van de extra asielmiddelen.
- Over de taaltest voor anderstalige nieuwkomers blijven we de bezorgdheden van onze centra bij het kabinet onder de aandacht brengen.
05 Naar een inclusiever onderwijs
Vanuit het decreet over leersteun ontstaat een onafhankelijke Commissie Inclusief Onderwijs die in de zomer van 2024 haar advies voorstelt aan het onderwijsveld. OVSG legt het advies met de acht krachtlijnen voor op de overlegmomenten met directies van de verschillende onderwijsniveaus. De geformuleerde feedback nemen we mee naar de commissie specifieke noden binnen de Vlaamse Onderwijsraad.
In april 2025 engageert de Vlaamse Regering zich om een traject op te starten naar een meer inclusief onderwijssysteem in 2040. In de bijhorende visienota worden de stappen uiteengezet. Een daarvan is de organisatie van een Staten-Generaal waarbij verschillende stakeholders, waaronder OVSG, zullen reflecteren over de visie, de maatregelen, de strategie en het tijdspad. Ook hier zullen we de belangen van onze besturen behartigen.
06 CLB online
OVSG gaat samen met de andere koepels van de CLB-centrumbesturen in overleg over de middelen die worden ingezet voor netoverstijgende innovatieve digitaliseringsprojecten. Het werkingsbudget wordt momenteel toegekend aan de verschillende ondersteuningscellen van de clb. Om het budget transparant en doelgericht strategisch te beheren richten de verschillende netten samen een vzw op, CLB online. Die zal onder meer een digitaal dienstenaanbod uitwerken dat de centra voor leerlingenbegeleiding ondersteunt in hun werking met het oog op kwaliteitsvolle leerlingenbegeleiding en met respect voor de pedagogische vrijheid en de autonomie van de centra.
07 Nederlands verbindt en emancipeert
De Vlaamse Regering heeft van Nederlands een strategische prioriteit gemaakt. De Vlaamse Onderwijsraad wil meedenken en vooroplopen. Daarom brengt de Vlor op eigen initiatief een advies uit. OVSG werkt mee aan het advies en geeft input voor een visie die vertrekt vanuit een brede kijk op taalcompetenties en die het belang van krachtige taalleeromgevingen voor alle lerenden benadrukt.
08 Hoorzittingen & gedachtewisselingen
Regelmatig wordt aan OVSG gevraagd om expertise over een onderwerp te komen delen in het Vlaams parlement.
- 3 juli, hoorzitting in de commissie onderwijs van het Vlaams Parlement over minimumdoelen basisonderwijs
- 20 maart 2025, gedachtewisseling met de commissies voor Welzijn en voor Onderwijs van het Vlaams Parlement ivm het jaarverslag 2023-2024 van de CLB-sector
09 Protocollen en adviezen
Adviezen Vlor: 21
Protocollen: 15
- Akkoord: 7
- Gedeeltelijk akkoord: 5
- Niet-akkoord: 3